Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ticaret ve teknoloji rekabeti yeni bir aşamaya geçti. Çin yönetimi, ABD'nin son dönemde bazı Çinli teknoloji şirketlerine yönelik aldığı kararların ardından onlarca Amerikan şirketini hedef alan yeni ticaret kısıtlamaları açıkladı.
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, aralarında nadir toprak elementleri üreticileri ve savunma sanayisine yönelik teknoloji geliştiren şirketlerin de bulunduğu 10 Amerikan firmasının ihracat kontrol listesine eklendiği bildirildi. Karar kapsamında bu şirketlerin Çin kaynaklı çift kullanımlı ürünlere erişimi sınırlandırılacak.
Stratejik sektörler dikkat çekti
Listeye alınan şirketler arasında nadir toprak madenciliği alanında faaliyet gösteren MP Materials Corp ve USA Rare Earth'in yanı sıra insansız hava aracı üreticileri Teal Drones ve Jaia Robotics de bulunuyor. Ayrıca elektronik ve savunma teknolojileri alanında faaliyet gösteren Aveox Inc, Ball Aerospace & Technologies Corp ve Oshkosh Defense gibi şirketler de kısıtlamalardan etkilenecek.
Pekin yönetimi yalnızca ihracat kontrolleriyle yetinmedi. Çin Maliye Bakanlığı tarafından yapılan ayrı bir açıklamada, çoğunluğu savunma sanayisiyle bağlantılı 46 Amerikan şirketinin kamu alım projelerine katılmasının yasaklandığı duyuruldu. Ancak söz konusu şirketlerin Çin'de faaliyet gösteren ve yerel olarak kayıtlı iştiraklerinin bu uygulamanın dışında tutulacağı belirtildi.
1260H listesi'nin karşılığı
Uzmanlara göre Çin'in bu hamlesi, ABD Savunma Bakanlığı'nın kısa süre önce güncellediği ve "1260H listesi" olarak bilinen askeri bağlantılı şirketler listesinin doğrudan bir karşılığı niteliğinde. Pentagon, Çin ordusuyla ilişkili olduğu değerlendirilen çok sayıda teknoloji şirketini listeye dahil etmişti.
Son güncellemede Çin'in önde gelen teknoloji ve sanayi şirketlerinden Alibaba, Baidu ve elektrikli araç üreticisi BYD de yer aldı. Söz konusu liste şirketlere doğrudan yaptırım uygulanması anlamına gelmese de ABD Savunma Bakanlığı ile iş yapmalarını önemli ölçüde sınırlandırıyor.
Mevcut düzenlemeye göre listede bulunan şirketler 30 Haziran itibarıyla ABD Savunma Bakanlığı'ndan doğrudan sözleşme alamayacak. Dolaylı tedarik zinciri kısıtlamalarının ise 2027 yılında devreye girmesi bekleniyor.
