Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran’ın uzun süredir devam eden görüşmeler sonucunda bir anlaşmaya vardığını açıkladı. Şerif’e göre taraflar, 19 Haziran’da İsviçre’de yapılacak resmi imza töreniyle süreci tamamlamayı planlıyor.
Açıklamada, Lübnan dahil olmak üzere bölgedeki çeşitli cephelerde yürütülen askeri operasyonların tamamen ve kalıcı olarak sona erdirileceği ifade edildi.
Trump’tan dikkat çeken açıklama
ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmayı doğrulayan açıklamasında “İran ile yapılan anlaşma artık tamamlandı” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’nın ticarete açılacağını ve ABD’nin bölgedeki abluka politikasının sona ereceğini söyledi. “Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın.” sözleri dikkat çekti.
ABD Başkanı, İran’a doğrudan nakit para transferi yapılmayacağını ancak bazı yaptırımların kaldırılmasının gündemde olduğunu da belirtti.
İran cephesinden doğrulama geldi
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de anlaşma sürecini doğruladı. Garibabadi, mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını ve bu tarihe kadar ABD’nin taahhütlerinin doğrulanacağını söyledi. Ayrıca savaşın sona erdirilmesi, ablukanın kaldırılması ve İran’a ait dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gibi maddelerin anlaşma kapsamında yer aldığı ifade edildi.
Anlaşmanın öne çıkan maddeleri
İran basını ve diplomatik kaynaklara göre mutabakat taslağında öne çıkan başlıklar şöyle:
- İran’ın petrol ve petrokimya satışlarına yönelik yaptırımların askıya alınması
- Yaklaşık 24–25 milyar dolarlık dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması
- İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini taahhüt etmesi
- Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin belirli sınırlar içinde tutulması
- ABD’nin yeni yaptırım uygulamama taahhüdü
- İran petrol ihracatına sınırlı izin verilmesi
- Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere yeniden açılması
Anlaşmanın yalnızca ABD ve İran’ı değil, Lübnan dahil olmak üzere bölgedeki birçok cepheyi kapsadığı belirtiliyor. Taraflar, imza sonrası 60 günlük bir süreçte nükleer program, ekonomik düzenlemeler ve yaptırımların kaldırılması gibi konuları detaylı olarak müzakere etmeyi planlıyor. Anlaşmanın imzalanmasının ardından metnin kamuoyuna açıklanması bekleniyor.
