Bursa’nın Osmangazi ilçesi Çekirge Mahallesi’nde yer alan Karagöz ve Hacivat Anıtı, kentin kültürel hafızasında önemli bir yer tutmayı sürdürüyor. Türk gölge tiyatrosunun simge karakterleri Karagöz ve Hacivat’ı temsil eden anıt, hem tarihsel anlatıları hem de halk inanışlarını bir arada yansıtmasıyla dikkat çekiyor.
1960’lı yıllarda bulunduğu alanda basit figürlerden oluşan bir pano olarak yer alan anıt, 1981 yılında Bursa Belediyesi’nin girişimiyle yeniden ele alındı. 1982 yılında sanatçı Gönül Akıncı tarafından seramik formda yeniden düzenlenen eser, bugünkü görünümüne kavuştu.
Anıt, yalnızca bir sanat eseri olmanın ötesinde, Karagöz ve Hacivat’a dair farklı tarihsel anlatıları da bünyesinde barındırıyor. Halk arasında yaygın inanışa göre Karagöz ve Hacivat’ın gerçek kişiler olduğu düşünülürken, çeşitli kaynaklarda farklı rivayetler yer alıyor.
Anlatımlara göre Karagöz’ün Bizans dönemine uzanan farklı köken hikâyeleri bulunurken, Hacivat’ın ise Orhan Gazi ve Yıldırım Bayezid döneminde Bursa’da yaşamış, Ulu Cami ya da Orhan Camii inşaatında görev almış bir usta veya işçi olduğu aktarılıyor.
Hem yerli hem yabancı ziyaretçilerin ilgisini çeken anıt, geleneksel Türk gölge oyununun hafızalardaki yerini canlı tutuyor.
