NAZLI YİĞİT / NÖBETÇİ GAZETE
Bursa Büyükşehir Belediyesi Temmuz Ayı Olağan İkinci Meclis Toplantısı'nda kamuoyunda uzun süredir tartışılan Kayapa Kuruçeşme'de yapılması planlanan Batı Bölgesi Entegre Katı Atık Geri Kazanım ve Enerji Üretim Tesisi gündemin en önemli maddesi oldu. Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Dr. Ahmet Cihat Kahraman'ın gerçekleştirdiği sunumda Bursa'nın mevcut atık yönetimi, yeni tesisin neden gerekli olduğu, yer seçimi süreci ve kullanılacak teknolojiler ayrıntılarıyla anlatıldı.
Bursa'da her gün 3 bin 500 ton atık oluşuyor
Sunumuna Bursa'nın mevcut atık yönetimini anlatarak başlayan Dr. Ahmet Cihat Kahraman, kentte kişi başına günlük yaklaşık 1,1 kilogram evsel atık oluştuğunu, bunun da her gün yaklaşık 3 bin 500 ton evsel atığa karşılık geldiğini söyledi. Evsel atıkların yanı sıra tehlikeli olmayan sanayi atıkları ile günlük yaklaşık 3 ton tıbbi atığın da bertaraf edildiğini belirten Kahraman, 17 ilçeden toplanan atıkların Hamitler Katı Atık Düzenli Depolama Alanı ile İnegöl Doğu Bölgesi Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi'ne ulaştırıldığını ifade etti.
Atık yükünün yüzde 65'i Hamitler'e gidiyor
Kahraman, Bursa'da oluşan günlük atığın yaklaşık yüzde 65'inin Hamitler Katı Atık Düzenli Depolama Alanı'nda, yüzde 35'inin ise İnegöl'deki tesiste bertaraf edildiğini söyledi.
1995 yılından bu yana faaliyet gösteren Hamitler tesisinin Osmangazi, Nilüfer, Mudanya, Karacabey, Mustafa Kemalpaşa ve dağ ilçelerinin atıklarını kabul ettiğini belirten Kahraman, burada aynı zamanda depo gazından elektrik üretildiğini de kaydetti.
2030 uyarısı: Hamitler'in ömrü doluyor
Bursa'nın atık yönetiminde kritik bir döneme girildiğini söyleyen Kahraman, Hamitler Katı Atık Düzenli Depolama Alanı'nın 2030 yılında kapasitesini doldurmasının beklendiğini açıkladı. 2035 yılına kadar geri kazanım oranının yüzde 65'e çıkarılmasının ulusal ve uluslararası çevre hedefleri arasında yer aldığını belirten Kahraman, "Yeni tesis artık bir tercih değil, Bursa'nın geleceği açısından zorunluluktur" dedi.
31 bilimsel kriterle Kayapa seçildi
Kayapa Kuruçeşme'deki alanın gelişigüzel belirlenmediğini vurgulayan Kahraman, yer seçimi çalışmalarının 2014 yılında İSTAÇ ve Karadeniz Teknik Üniversitesi iş birliğiyle başladığını söyledi.
31 bilimsel kriter üzerinden yapılan değerlendirmelerde doğal çevre, jeolojik yapı, yer altı ve yer üstü su kaynakları, fay hatları, tarım alanları, rüzgar yönü, flora-fauna, ulaşım ve teknolojik altyapının dikkate alındığını belirten Kahraman, yapılan tüm çalışmalar sonucunda Kayapa Kuruçeşme sahasının en yüksek puanı aldığını ifade etti.
Alternatif alanlar da araştırıldı
2015, 2019 ve 2020 yıllarında birçok alternatif bölgenin incelendiğini söyleyen Kahraman, Atlas, Karabulut, Güngören, Muratlı, Muratbükü, Çamlıca, Selçiköy, Yeniyörük ve Fethiye gibi çok sayıda alanın değerlendirildiğini belirtti.
Üç ayrı yer seçimi raporunun birlikte ele alındığını ifade eden Kahraman, yapılan son değerlendirmelerde de Kayapa Kuruçeşme'nin bilimsel açıdan en uygun alan olarak öne çıktığını söyledi.
"Buraya çöplük değil, modern tesis yapılacak"
Kamuoyunda oluşan "Kayapa'ya çöplük yapılacak" algısının doğru olmadığını dile getiren Kahraman, kurulacak tesisin mekanik biyolojik arıtma sistemine sahip modern bir entegre geri kazanım tesisi olacağını belirtti.
Atıkların tamamen kapalı sistemlerde ayrıştırılacağını, biyometanizasyon yöntemiyle metan gazından elektrik üretileceğini anlatan Kahraman, geri dönüştürülemeyen yüzde 20-40 arasındaki kısmın ise geçirimsiz zeminlerde depolanacağını söyledi.
Koku ve çevre endişelerine yanıt
Tesiste tüm işlemlerin kapalı alanlarda gerçekleştirileceğini vurgulayan Kahraman, negatif basınç teknolojisi sayesinde kokunun dışarı çıkmasının önleneceğini ifade etti.
Sızıntı sularının özel sistemlerle toplanacağını, arıtıldıktan sonra deşarj edileceğini belirten Kahraman, yer altı sularının ise gözlem kuyuları aracılığıyla 7 gün 24 saat takip edileceğini söyledi.
Trafik yükü artmayacak
Yeni tesiste aktarma sistemi kullanılacağını belirten Kahraman, çöp kamyonlarının şehir içinde uzun mesafeler kat etmeyeceğini, yapılan ulaşım modellemelerine göre Bursa-İzmir Karayolu'ndaki trafik artışının yalnızca binde 1,2 seviyesinde olacağını açıkladı.
"Süreç tamamen şeffaf yürütülecek"
Sunumunun sonunda tesisin bağımsız denetime açık olacağını belirten Kahraman, vatandaşların, öğrencilerin ve sivil toplum kuruluşlarının tesisi ziyaret edebileceğini söyledi.
Kopenhag ve Viyana'daki modern tesisleri örnek gösteren Kahraman, planlanan yatırımın çevreye duyarlı ve ileri teknolojiyle işletileceğini ifade etti.
CHP'den dikkat çeken sorular
Sunumun ardından söz alan CHP Grup Sözcüsü Yücel Akbulut ise projeye ilişkin önemli soruları gündeme taşıdı.
Akbulut, Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin kaynağında ayrı toplama ve geri dönüşüm oranını artırmaya yönelik hedeflerinin neler olduğunu, bu kapsamda hangi yatırımların planlandığını sordu.
Planlanan tesisin kapasitesinin, gelecekte geri dönüşüm oranlarının artacağı öngörülerek mi hesaplandığını, yoksa mevcut karışık atık sisteminin devam edeceği varsayımıyla mı belirlendiğini soran Akbulut, bilim insanlarının tesisin yerleşim yerlerine yakınlığına ilişkin uyarılarını da hatırlattı.
Bölge halkının projeye karşı çıktığını, mahkemenin planı iptal ettiğini ve Bakanlığın alternatif alanların değerlendirilmesini istediğini dile getiren Akbulut, "Tüm bunlara rağmen Kayapa Kuruçeşme'de ısrar edilmesinin bilimsel, hukuki ve teknik gerekçesi nedir?" diye sordu.
Akbulut ayrıca, tesis alanının kireçtaşı ve karstik zemin yapısına sahip olduğuna yönelik değerlendirmeleri hatırlatarak, deprem kuşağında bulunan bölgede katı atık bertaraf tesisi yapılmasındaki ısrarın gerekçesinin de kamuoyuna açıklanmasını istedi.
