Türkiye'de son günlerde yeniden gündeme gelen erken seçim ve ara seçim tartışmaları, milyonlarca vatandaşın gözünü seçim takvimine çevirdi. Muhalefet partileri erken seçim çağrılarını sürdürürken, iktidar kanadı ise mevcut seçim takviminde herhangi bir değişiklik öngörmediklerini belirtiyor. Peki Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili genel seçimleri ne zaman yapılacak? İşte mevcut anayasal takvime göre seçim tarihleri ve son gelişmeler.
Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili genel seçimi ne zaman?
Anayasa uyarınca Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı seçimi ile milletvekili genel seçimleri beş yılda bir aynı gün gerçekleştiriliyor. Son genel seçimler 14 Mayıs 2023'te yapılmış, Cumhurbaşkanlığı seçiminde ise ikinci tur oylama 28 Mayıs 2023 tarihinde gerçekleştirilmişti.
Mevcut anayasal takvime göre erken seçim kararı alınmaması halinde bir sonraki Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili genel seçimlerinin 2028 yılında yapılması öngörülüyor. Kesin seçim tarihi ise seçim takviminin başlamasıyla birlikte ilan edilecek.
Yerel seçimler ne zaman yapılacak?
Türkiye'de son yerel seçimler 31 Mart 2024 tarihinde gerçekleştirildi. Normal seçim takvimine göre bir sonraki yerel seçimlerin ise 2029 yılında yapılması planlanıyor. Bu seçimlerde büyükşehir belediye başkanları, belediye başkanları, belediye meclis üyeleri, il genel meclisi üyeleri, muhtarlar ve ihtiyar heyetleri belirlenecek.
Erken seçim olacak mı?
Erken seçim konusu siyasi gündemde tartışılmaya devam ediyor. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, erken seçim çağrısını yinelerken, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da erken seçime destek verdiğini açıkladı. Buna karşın iktidar kanadından erken seçime yönelik olumlu bir mesaj gelmedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ara seçimin gündemlerinde olmadığını ifade ederken, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de seçimlerin zamanında yapılacağını belirterek erken seçim tartışmalarına karşı çıktı.
Ara seçim yapılacak mı?
Ara seçim konusunda da son günlerde çeşitli değerlendirmeler yapılıyor. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, ara seçimin hangi şartlarda yapılacağının Anayasa ve İçtüzük'te açık şekilde düzenlendiğini belirterek, gerekli koşullar oluşması halinde kararın TBMM Genel Kurulu tarafından verileceğini ifade etti. Bu nedenle 2 Temmuz 2026 itibarıyla ara seçim kararı alınmış değil. Ara seçim yapılabilmesi için Anayasa'da belirtilen şartların oluşması ve TBMM'nin bu yönde karar vermesi gerekiyor.
Seçimlerin yenilenmesine kim karar verebilir?
Anayasa'ya göre Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebiliyor. Bunun yanında Cumhurbaşkanı da seçimlerin yenilenmesine karar verebiliyor. Her iki durumda da Cumhurbaşkanlığı seçimi ile milletvekili genel seçimi birlikte yapılıyor.
Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Anayasa'da öngörülen şartlar çerçevesinde Cumhurbaşkanının yeniden aday olabilmesine ilişkin hükümler de uygulanabiliyor.
