NAZLI YİĞİT / NÖBETÇİ GAZETE
Bursa’daki Muradiye Külliyesi içinde yer alan II. Murad Türbesi, Osmanlı türbe mimarisinin en özgün örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor. Yapı, 1481 yılında Fatih Sultan Mehmed tarafından babası II. Murad adına yaptırıldı.
Ancak bu türbeyi farklı kılan yalnızca tarihî kimliği değil, bizzat II. Murad’ın vasiyetidir. Sultanın isteği üzerine türbe kare planlı olarak inşa edildi; üstü açık bırakıldı ki mezarının üzerine yağmur düşsün. Çevresi ise hafızların Kur’an okuyabilmesi için galerili şekilde düzenlendi. Osmanlı hükümdarları arasında ender görülen bu anlayış, türbeye derin bir manevi anlam kazandırdı.
II. Murad’ın naaşı da sanduka içine konulmadan doğrudan toprağa defnedildi. Vasiyeti gereği türbenin içine kendisinden başka hiç kimse gömülmedi.
Sanat tarihi açısından da önemli ayrıntılar barındıran yapının kapı kanatları, ahşap işçiliğinin en zarif örnekleri arasında gösteriliyor. Yaldızlı çivi başları, 12 köşeli yıldız motifleri ve mukarnaslı saçak bölümü, türbenin ince estetik anlayışını yansıtıyor. Yapıda kullanılan sütunların kaideleri ile başlıklarının ise Bizans dönemine ait devşirme mimari parçalar olduğu biliniyor.
II. Murad Türbesi’nin doğu duvarına bitişik şekilde yer alan Şehzade Alaaddin Türbesi ise hanedan tarihinin farklı bir yönünü gözler önüne seriyor. Pencereden kapıya dönüştürülmüş bir açıklıktan girilen kare planlı türbede, Şehzade Alaaddin ile kardeşi Şehzade Ahmet’in yanı sıra, Hatice Sultan ve Şehzade Hatun’a ait mezarlar bulunuyor.
Tarihî kayıtlara göre Şehzade Alaaddin, babasından önce hayatını kaybetmesine rağmen, türbesi daha sonra inşa edildi. Bu durum, Muradiye’deki türbelerin yalnızca defin mekânı değil, aynı zamanda hanedan hafızasının zamana yayılan bir parçası olduğunu ortaya koyuyor.
19’uncu yüzyılın sonlarında sıvanarak barok süslemelerle kaplanan türbede, 16’ncı yüzyıla ait özgün kalem işi bezemeler uzun yıllar gizli kaldı. 2013 yılında gerçekleştirilen restorasyon sırasında yapılan sıva raspasıyla bu özgün süslemeler yeniden gün yüzüne çıkarıldı.
Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından 2013-2014 yılları arasında kapsamlı restorasyondan geçirilen II. Murad Türbesi ve Şehzade Alaaddin Türbesi, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası ilan edilen alan içerisinde yer alıyor.
Bugün Muradiye’de yan yana duran bu iki türbe, biri bir sultanın tevazu dolu vasiyetini, diğeri ise Osmanlı hanedanının erken yaşta yitirilen şehzadelerinin hatırasını Bursa’nın kalbinde yaşatmayı sürdürüyor.
