ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim, küresel piyasalarda yeni bir dalgalanma yarattı. Tarafların karşılıklı olarak ateşkesi ihlal etmekle suçlamasının ardından petrol fiyatları sert yükselirken, dünya borsalarında da satış baskısı arttı.
Küresel referans niteliğindeki Brent petrol vadeli işlemleri perşembe günü yüzde 7,5’e kadar yükseldi. Cuma sabahı Asya piyasalarının açılmasıyla birlikte sınırlı bir geri çekilme yaşansa da Brent petrolün varil fiyatı 101,12 dolar seviyesinde işlem gördü.
Enerji arz endişesi yeniden yükseldi
Gerilimin merkezinde, dünya petrol ve doğalgaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı bulunuyor. 7 Nisan’da ilan edilen ateşkesin ardından bölgede yeniden çatışmaların başlaması, enerji arzına ilişkin endişeleri artırdı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), üç güdümlü füze muhribinin İran’a ait füze, dron ve küçük teknelerle hedef alınmasının ardından İran’a yönelik operasyon başlatıldığını açıkladı.
İran’ın Hatemü’l Enbiya Merkez Karargahı ise ABD’nin, Hürmüz Boğazı yakınlarında bulunan bir İran petrol tankerine ve başka bir gemiye saldırarak ateşkesi bozduğunu ileri sürdü. İran tarafı ayrıca Keşm Adası dahil bazı sivil alanların hedef alındığını öne sürdü.
ABD Başkanı Donald Trump ise çatışmaların etkisini küçümseyen açıklamalarda bulunarak ateşkesin halen yürürlükte olduğunu savundu. İran devlet televizyonu Press TV de bölgede durumun normale döndüğünü duyurdu.
Deniz trafii aksadı
Buna karşın, şubat ayından bu yana petrol tankerlerine yönelik saldırı tehditleri nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinde ciddi aksaklıklar yaşanıyor. Uzmanlar, günlük yaklaşık 14,5 milyon varillik arz açığı oluşabileceği yönündeki beklentilerin petrol fiyatlarını yukarı taşıdığına dikkat çekiyor.
Savaş öncesine göre Brent petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 40’lık artış yaşanırken, artan jeopolitik riskler küresel borsaları da baskıladı.
