Türkiye'de son günlerde ekonomik tartışmaların odağında yer alan bölgesel asgari ücret modeli, kamuoyunda en çok araştırılan konular arasında yer alıyor. Farklı şehir ve bölgelerde yaşam maliyetlerinin değişiklik göstermesi nedeniyle zaman zaman gündeme gelen uygulamanın yeniden hayata geçirilip geçirilmeyeceği merak ediliyor.
Bölgesel asgari ücret nedir?
Bölgesel asgari ücret, ülke genelinde tek bir asgari ücret yerine, bölgelerin ekonomik koşulları, yaşam maliyetleri ve kalkınmışlık düzeyleri dikkate alınarak farklı asgari ücretlerin belirlenmesini öngören bir sistemdir.
Bu modelde ücretler; bölgenin satın alma gücü, geçim maliyeti, istihdam yapısı ve ekonomik gelişmişlik seviyesi gibi kriterlere göre belirlenebilir. Amaç, çalışanların alım gücünü korurken bölgesel ekonomik farklılıkları da göz önünde bulundurmaktır.
Modeli savunanlar, yaşam maliyetinin yüksek olduğu bölgelerde daha yüksek, yaşam maliyetinin düşük olduğu bölgelerde ise daha düşük asgari ücret uygulanmasının ekonomik dengeyi destekleyebileceğini ifade ediyor. Buna karşılık, uygulamanın gelir adaleti ve çalışanların hakları açısından farklı sonuçlar doğurabileceği yönünde değerlendirmeler de bulunuyor.
Türkiye'de daha önce uygulandı mı?
Bölgesel asgari ücret sistemi Türkiye için yeni bir uygulama değil. Sistem, 1967-1974 yılları arasında yürürlükte kaldı.
Bu kapsamda 1969 yılında Türkiye altı bölgeye ayrılarak her bölge için farklı asgari ücret seviyeleri belirlendi. Ancak uygulama daha sonra sona erdirildi ve 30 Haziran 1974 tarihinden itibaren ülke genelinde tek tip ulusal asgari ücret sistemine geçildi.
Bölgesel asgari ücret gelecek mi?
Son dönemde bölgesel asgari ücret modeli yeniden kamuoyunda tartışılsa da, uygulamanın hayata geçirileceğine ilişkin yetkili kurumlar tarafından alınmış resmi bir karar bulunmuyor.
