Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığı, dijital platformlarda hızla artan reklam faaliyetleri karşısında tüketicilerin daha etkin korunmasını sağlamak amacıyla yönetmelikte kapsamlı değişikliklere gidildiğini açıkladı.
Yeni düzenlemeler; hedefli reklamcılık, yapay zeka destekli reklam içerikleri, sosyal medya fenomenlerinin reklam paylaşımları, indirim kampanyaları, tüketici değerlendirmeleri ve çevresel beyanlar başta olmak üzere birçok alanda yeni yükümlülükler getiriyor.
Çocuklara yönelik hedefli reklam yasaklandı
Yönetmelikle birlikte, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek belirli kişi veya gruplara gösterilen hedefli reklamlara ilişkin kurallar netleştirildi. Buna göre reklam verenler, reklamların hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini tüketicilere açık ve kolay erişilebilir şekilde bildirmek zorunda olacak.
En dikkat çeken değişikliklerden biri ise çocuklara yönelik kişisel veriler kullanılarak hedefli reklam yapılmasının tamamen yasaklanması oldu.
Influencer paylaşımlarında reklam ibaresi zorunlu
Sosyal medya etkileyicileri (influencer) tarafından yapılan tanıtım paylaşımlarına da yeni kurallar getirildi. Herhangi bir ücret, ücretsiz ürün, indirim, davet veya başka bir menfaat karşılığında yapılan paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibaresinin açık ve anlaşılır şekilde kullanılması zorunlu hale geldi.
Böylece kullanıcıların reklam içeriklerini diğer paylaşımlardan kolayca ayırt edebilmesi amaçlanıyor.
İndirim kampanyalarında yeni dönem
İndirimli satış reklamlarında tüketiciyi yanıltabilecek uygulamaların önüne geçilmesi amacıyla fiyat gösterim kuralları da yeniden düzenlendi. Yeni uygulamaya göre indirimden önceki fiyat olarak, kampanya başlangıcından önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat gösterilebilecek.
Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirim hesaplamasında indirimden hemen önce uygulanan fiyat esas alınacak.
Yapay zeka ile hazırlanan reklamlara düzenleme
Yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluşturulan reklam içerikleri de yönetmelik kapsamına alındı. İnsandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda bunun açık, anlaşılır ve fark edilebilir biçimde belirtilmesi zorunlu olacak.
Ayrıca gerçek kişilerin yapay zeka ile oluşturulan dijital kopyalarının, bir ürünü veya hizmeti deneyimlemiş ya da tavsiye ediyormuş gibi gösterildiği reklamların yayımlanması yasaklandı.
Yasa dışı şans oyunlarına reklam yasağı genişletildi
Yeni düzenleme kapsamında yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına ilişkin yasak genişletildi. Buna göre falcılık, medyumluk ve astroloji hizmetlerinin reklamlarının yanı sıra yasa dışı şans oyunlarına ilişkin tüm reklam faaliyetleri de yasak kapsamına alındı.
Tüketici yorumlarında yeni doğrulama şartı
İnternet sitelerinde yer alan tüketici değerlendirmelerine yönelik de yeni kriterler getirildi. Satın alma işleminin doğrulanamadığı platformlardan alınan yorumlar yayımlanamayacak. Ayrıca ürün, satıcı, teslimat ve hizmet gibi farklı başlıklar altında sunulan değerlendirmelerin tamamının kullanıcıların kolayca görebileceği şekilde yayımlanması zorunlu olacak.
Tüketici şikayetlerine satıcı ve sağlayıcıların cevap verebilmesi için tanınan süre de 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içerisinde yanıt verilmezse değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.
"Çevre dostu" ifadelerine belge şartı
Yönetmelikle "Çevre dostu", "doğa dostu" gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklanırken, bu tür iddiaların ürünün yaşam döngüsünün hangi aşamasını kapsadığı açıkça belirtilecek. Ayrıca reklamlarda kullanılan çevresel sertifika ve onayların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanması gerekecek.
Takviye edici gıdaların da normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi oluşturacak reklamların yapılması yasaklandı. Bunun yanında tüketicilerin yanıltılmasını önlemek amacıyla akademik unvanların reklam ve tanıtımlarda aldatıcı şekilde kullanılmasının da önüne geçilecek hükümler yönetmeliğe eklendi.
