Türkiye yaş meyve ve sebze sektörü, son 22 yılda hem üretim hem de ihracatta önemli bir büyüme kaydederek dikkat çekici bir başarıya imza attı. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği AR-GE biriminin TÜİK verilerinden derlediği çalışmaya göre sektörün ihracatı yüzde 175’in üzerinde artış gösterdi.
2002 yılında 1 milyon 337 bin ton seviyesinde olan yaş meyve ve sebze ihracatı, 2024 yılı sonunda 3 milyon 669 bin tona yükseldi. Aynı dönemde üretim ise yüzde 50 artarak 34,2 milyon tondan 51,5 milyon tona çıktı. 2025 yılında ise iklim koşullarına bağlı olarak üretimde yüzde 14’lük bir düşüş yaşandı ve toplam üretim 44,3 milyon tona geriledi.
Verilere göre Türkiye, 2002 yılında ürettiği ürünlerin yüzde 3,8’ini ihraç ederken, bu oran 2024 yılında yüzde 7,1’e yükseldi. Bu durum, üretimin giderek daha büyük bir bölümünün dış pazarlara yönlendirildiğini ortaya koydu.
Sektör önemli bir dönüşüm geçirdi
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, sektörün üretimden ihracata uzanan süreçte önemli bir dönüşüm geçirdiğini belirtti. Balık, Türkiye’nin sadece üretim gücüyle değil, aynı zamanda uluslararası pazarlarda rekabet eden bir yapıya ulaştığını vurguladı.
Balık, 2002–2024 döneminde üretimin yüzde 50 artarken ihracatın yüzde 175’in üzerinde büyüdüğünü hatırlatarak, sektörün katma değerli ihracat kapasitesinin de güçlendiğini ifade etti. 2025 yılında sektörün 3,7 milyar dolar ihracat geliri elde ettiğini belirten Balık, 2026 yılı hedefinin 4,5 milyar doların üzerine çıkmak olduğunu söyledi.
Ürün bazında değerlendirildiğinde mandalina, yaş meyve ve sebze ihracatının lokomotif ürünü oldu. Mandalina ihracatı 2002’de 247 bin ton seviyesindeyken 2024’te 702 bin tona, 2025’te ise 1 milyon tona yaklaştı. Bu ürün tek başına 913 milyon dolarlık gelir sağladı.
Elma ihracatı dikkat çekti
Elma ihracatı da dikkat çekici bir artış gösterdi. 2002 yılında 14 bin ton olan elma ihracatı, 2024 yılında 315 bin tona yükselerek yüzde 2100’ün üzerinde artış kaydetti. İncir, kivi, çilek ve muz gibi ürünler de zaman içinde önemli ihracat kalemleri haline geldi.
Verilere göre 2002 yılında hiç ihracatı bulunmayan bazı ürünler bugün düzenli olarak dış pazarlara gönderiliyor. İncirde 23 bin ton, çilekte 20 bin ton, kivide 7 bin ton ve muzda yaklaşık 4,7 bin ton ihracat gerçekleştiriliyor.
Sektörde yalnızca miktar değil, birim değerlerde de artış yaşandı. Ortalama ihracat fiyatı 2002’de kilogram başına 0,58 dolar seviyesindeyken 2024 sonunda 1,28 dolara yükseldi. Bu artış, Türk ürünlerinin uluslararası pazarlarda daha yüksek katma değerle yer bulduğunu gösterdi.
