ABD Adalet Bakanlığı, uzun yıllardır devam eden Halkbank davasında önemli bir adım attı. Bakanlık, Manhattan Federal Mahkemesi Hakimi Richard Berman'a sunduğu resmi başvuruda, Halkbank aleyhine açılan ceza davasının düşürülmesini talep etti. Böylece ABD savcılığı, Türk kamu bankasını yargılama yönündeki iradesini sona erdirdiğini resmen mahkemeye bildirmiş oldu.
Taraflar, mart ayında davanın tamamen sonlandırılması amacıyla kapsamlı bir uzlaşmaya varmıştı. Söz konusu anlaşma, uzun süredir Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde tartışma konusu olan önemli bir dosyanın kapanmasının önünü açtı. Uzlaşı haberinin ardından Borsa İstanbul'da işlem gören Halkbank hisselerinde yükseliş yaşandı.
ABD Adalet Bakanlığı, davanın düşürülmesinin Washington'un İran'a yönelik yaptırım politikaları açısından da fayda sağlayacağını savundu. Uzlaşma kapsamında Halkbank'ın İran lehine sonuç doğurabilecek işlemlere dahil olmayacağı ve uluslararası yaptırım kurallarına uyum konusunda gerekli adımları atacağı belirtildi.
Bağımsız denetim süreci tamamlandı
Anlaşma çerçevesinde Halkbank'ın yaptırımlar ve kara para aklamayla mücadele düzenlemelerine uyum süreci bağımsız bir gözlem mekanizması tarafından denetlendi. Taraflar arasında herhangi bir para cezası ya da mali transfer öngörülmedi. Halkbank ise dava boyunca suçlamaları kabul etmedi ve masumiyetini korudu. Banka, süreç boyunca hakkındaki iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savundu.
Mahkeme 90 günlük süre tanımıştı
Hakim Richard Berman, uzlaşmanın açıklanmasının ardından bankaya yükümlülüklerini yerine getirdiğini kanıtlaması için 90 günlük süre vermiş ve yargılamayı geçici olarak durdurmuştu.
Bu kapsamda Halkbank, uyum süreçlerinin incelenmesi amacıyla uluslararası denetim şirketi Ernst & Young'ı görevlendirdi. Sürenin tamamlanmasının ardından Manhattan Başsavcılığı tarafından mahkemeye sunulan raporda, bankanın herhangi bir uyum ihlali gerçekleştirmediği ifade edildi. Savcılık makamı da bu değerlendirme doğrultusunda davanın düşürülmesi için mahkemeye resmi talepte bulundu ve kararın gecikmeden onaylanmasını istedi.
Davanın geçmişi
Halkbank hakkında açılan dava, İran'a yönelik ABD yaptırımlarının ihlal edildiği iddialarına dayanıyordu. ABD'li savcılar, bankanın İran'a ait olduğu öne sürülen yaklaşık 20 milyar dolarlık fonun transferine aracılık ettiğini ve çeşitli ticari işlemler yoluyla yaptırımların aşılmasına katkı sağladığını iddia etmişti. İddianamede ayrıca petrol gelirlerinin altın ve nakde çevrilmesi ile bazı ticari işlemlerde sahte belgeler kullanıldığı öne sürülmüştü. Halkbank ise tüm suçlamaları reddetmişti.
Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde uzun yıllardır gündemde yer alan dava, iki ülke arasındaki diplomatik temaslarda da sık sık ele alınmıştı. Son dönemde Ankara ile Washington arasında artan temasların ardından tarafların uzlaşmaya varması, ilişkiler açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
