Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB), ihracatçıların finansmana erişimini güçlendirmek ve mevcut destek mekanizmaları hakkında sektör temsilcilerini bilgilendirmek amacıyla "Finansmana Erişim Bilgilendirme Toplantısı" düzenledi.
Ege İhracatçı Birlikleri hizmet binasında gerçekleştirilen toplantıda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk Eximbank ve Türk Ticaret Bankası yetkilileri ihracatçılara kredi, sigorta ve finansman olanaklarına ilişkin sunumlar yaptı. Programda sektörün finansmana erişimde yaşadığı sorunlar ve çözüm önerileri de doğrudan kurum temsilcileriyle paylaşıldı.
"Finansman modeli üretim dönemine uygun olmalı"
Toplantının açılış konuşmasını yapan EZZİB Başkanı M. Emre Uygun, zeytin ve zeytinyağı sektörünün tamamen yerli kaynaklarla üretim gerçekleştirdiğine dikkat çekerek finansman desteklerinin sektörün üretim takvimine göre planlanması gerektiğini söyledi. Ham madde alımlarının özellikle eylül-ocak döneminde yoğunlaştığını belirten Uygun, üreticilere peşin ve Türk lirası üzerinden ödeme yapıldığını ifade etti.
Uygun, reeskont kredi limitlerinin ham madde alım dönemlerinde artırılması ve kredi tahsis süreçlerinin hızlandırılmasının, sektörün uluslararası rekabet gücünü artıracağını vurguladı.
Döviz dönüşüm desteğinde kademeli teşvik önerisi
Toplantının önemli gündem maddelerinden biri de ihracat gelirlerinin Türk lirasına dönüştürülmesini teşvik eden döviz dönüşüm desteği oldu. Mevcut destek oranının yüzde 100 yerli üretim yapan sektörler için yetersiz kaldığını dile getiren Emre Uygun, destek oranının yüzde 7'ye yükseltilmesini talep etti.
Uygun ayrıca, ihracat gelirinin daha büyük bölümünü Türk lirasına çeviren firmaların daha yüksek oranlarda desteklenmesini sağlayacak kademeli teşvik modelinin hayata geçirilmesini önerdi. Böyle bir uygulamanın hem ihracatçıları teşvik edeceğini hem de ülke rezervlerine katkıyı artıracağını ifade etti.
TCMB Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Burhan Mert Angılı ise sektör bazında farklı destek oranlarının uygulanmasının kamu politikası açısından bazı zorluklar içerdiğini belirterek, katma değer ve verimliliği esas alan yeni modeller üzerinde çalışmaların sürdüğünü söyledi.
Reeskont kredilerinde güncel limitler açıklandı
Toplantıda ihracatçılara reeskont kredilerine ilişkin güncel bilgiler de aktarıldı. Buna göre TCMB'nin günlük reeskont kredi limiti 5 milyar TL'ye, firma başına günlük kullanım limiti ise 60 milyon TL'ye yükseltildi. KOBİ dışındaki firmalar için toplam kredi üst limitinin en az 2,5 milyar TL olduğu belirtildi.
Yetkililer, yüzde 19,32 faiz oranıyla sunulan reeskont kredilerinin mevcut piyasa koşullarında ihracatçılar açısından avantajlı finansman imkânı sunduğunu ifade etti. Ayrıca Türk lirası reeskont kredisi kullanan firmalara yönelik döviz alım kısıtlamalarında esneklik sağlandığı, aynı şirket grubunda yer alan firmaların kredi kullanım limitlerini grup içinde daha esnek değerlendirebildiği bilgisi paylaşıldı.
Eximbank'tan yeni sigorta ve teminat uygulamaları
Türk Eximbank yetkilileri, ihracatçıların yurt dışındaki iştirakleri, depoları ve üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirdikleri transit ticaret işlemlerinin belirli şartlar altında alacak sigortası kapsamına alınabileceğini açıkladı. Toplantıda ayrıca belirli ihracat hacmine sahip firmalara yönelik "Ciro Poliçesi" uygulaması hakkında bilgi verilirken, Eximbank alacak sigortası poliçelerinin doğrudan kredi teminatı olarak kullanılmasına imkân sağlayacak yeni model üzerinde çalışıldığı belirtildi.
Yeni sistemin hayata geçirilmesiyle ihracatçıların teminat mektubu maliyetlerinin azaltılmasının hedeflendiği ifade edildi.
Yeşil dönüşüm yatırımlarına uzun vadeli kredi desteği
Toplantıda Dünya Bankası kaynaklı Yeşil İhracat Kredisi hakkında da bilgi verildi. Gıda ile zeytin ve zeytinyağı sektörlerini kapsayan kredi programının Euribor + yüzde 3,50 faiz oranı ve 8,5 yıla varan vade seçenekleriyle sunulduğu belirtildi. Finansmanın yalnızca güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımlarında değil, elektrikli araçlar, elektrikli forkliftler, enerji verimliliği ve su tasarrufu projelerinde de kullanılabildiği ifade edildi. Ayrıca Kasım 2023 sonrasında gerçekleştirilen uygun yatırımlar için geriye dönük finansman desteğinin de sağlanabildiği aktarıldı.
