ALİ ŞAHİN / NÖBETÇİ GAZETE
Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarının önünü açan önemli bir adım daha atıldı. Devlet Su İşleri (DSİ), baraj gölleri, suni göller ve sulama kanallarında yüzer güneş enerjisi santrallerinin (GES) kurulmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımladı. Düzenleme; başvuru süreçlerinden teknik kriterlere, kiralama bedellerinden çevresel koşullara kadar tüm ayrıntıları içeriyor.
Yeni yönetmelik, yüzer GES kurmak isteyen şirketler, belediyeler ve sulama birlikleri için kapsamlı bir çerçeve oluşturuyor. Buna göre su yüzeylerinin enerji üretimi amacıyla kullanılması, belirli teknik ve çevresel kriterlere bağlandı.
Kimler başvuru yapabilecek?
Yönetmelik hidroelektrik santral sahiplerini, belediyeleri ve bağlı kuruluşlarını, sulama birliklerini ve YEKA yarışması ile yetki alan firmaları kapsıyor. Sulama tesislerinin enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılacak projeler ise tüm başvurulara göre öncelikli olacak.
Kiralama ve kullanım esasları
Proje DSİ tarafından uygun bulunursa, tüzel kişilerle kiralama sözleşmesi; sulama birlikleriyle ise protokol imzalanacak. Kiralama süreleri lisanslı projelerde lisans süresi boyunca geçerli olacak; lisanssız belediye ve birlik projelerinde ise süre 10 yıla kadar uzayabilecek.
Kiralama bedeli; kurulu güç, yıllık enerji üretim katsayısı ve Piyasa Takas Fiyatı göz önünde bulundurularak belirlenen formülle hesaplanacak. Sulama birlikleri için su yüzeyi kullanım bedeli alınmayacak.
Teknik ve çevresel kurallar
Yönetmelik, su yüzeylerindeki güneş adalarının konumundan ankraj sistemlerine kadar tüm teknik kriterleri ayrıntılı şekilde tanımlıyor. Buna göre Yüzer GES alanı rezervuarın normal su seviyesinin %10’unu, minimum seviyesinin ise %30’unu geçemeyecek. Baraj güvenliği için gövdeye 300 metre mesafe şartı getirildi. Adalar arasında 30 metre boşluk bırakılacak. Panellerin kimyasal kullanmadan temizlenmesi zorunlu tutuldu. Su kalitesine zarar verebilecek hiçbir malzemeye izin verilmeyecek.
Çevresel etki tespiti halinde DSİ değişiklik talep edebilecek; gerekli önlemleri almayan yatırımcıların sözleşmesi feshedilebilecek.
İnşaat ve işletme denetimi
Tüm projeler inşaat öncesi, inşaat sırasında ve işletme aşamasında DSİ ve ilgili kurumlarca denetlenecek. Koordinatların fizibilite raporuna uygunluğu, su yapıları üzerindeki etkiler ve çevresel uyum kabul aşamasında kontrol edilecek.
