Herkesin dilinde aynı soru var, “Bize TOKİ çıkar mı?”
Bu soruyu soranların çoğunda da ikinci soru olarak “TOKİ’yi kiraya verebilir miyiz?” sorusu geliyor.
Bu konutların gerçekten ihtiyaç sahibi insanlar için yapıldığı gerçeğini unutmadan sosyal konut meselesini biraz açmak lazım.
Ne yazık ki bu sosyal konutlar da tamamen dezavantajlı kesim için değil kaba tabir ile eski orta direk kesim için. Çünkü bir kere haneye giren maaş kriteri İstanbul dışı için 127 bin TL!
Gerçekçi olalım bugün evine 126 bin 999 TL giren bir ailenin dar gelirli olduğunu ne kadar söyleyebiliriz?
Örnek ödeme planlarına göre ödenecek taksit miktarı gerçekten dar gelirli için makul rakamlar. Peşinat da banka kredisi ile çözülebilecek rakamda. Diğer kriterler de yerli yerinde bana göre.
Hanede konut sahibi olan kimsenin olmaması, hisseli tapuda 1 milyon TL rayici geçmemesi gibi kriterler güzel ama 127 bin TL meselesine takıldım ben. Bir ayda neredeyse 6 asgari ücret kazanan birisinin bu kapsamda konut sahibi olması mantıklı değil. Rakamın 80 bin TL dolayında tutulması gerekliydi ki konut sahibi o konutu kiralamayı değil içinde yaşamayı düşünürdü.
***
Gerçekçi olalım 500 bin konut için milyon milyon başvuru olacak ve bu başvurular neticesinde önemli bir kısım kriterleri karşılamadığı için kuraya bile giremeyecek. Ve bugün bu projelerden ev alma hayali kuran ihtiyaç sahiplerinden daha fazla orada ucuza ev kapatıp ihtiyaç sahibine kiralamayı düşünenler var.
Bugün en büyüğü 85 metrekare olarak planlanan evler zaten o kesim için yaşamaya değer de değil.
Gerçekten ihtiyacı olanlar ise nerede olursa olsun o konutta oturmanın hayalini kurarken düşündüğü bir şey daha var!
Sözleşmeyi imzaladıktan sonra hem kiramı hem de TOKİ taksitini evi teslim alana kadar ödeyebilir miyim?
Bursa için konuşalım orta halli bir evin kirası 16-17 bin TL dolayında. Buna aylık yaklaşık 10 bin TL’de TOKİ taksiti eklenince ortaya çıkan rakam gerçekten eve ihtiyacı olan insanlar için çok yüksek. Buna bir de peşinat için çekilen kredi taksitleri eklenecek. En azından ödemelerin eski TOKİ Projelerinde olduğu gibi konut teslimi ile başlasaydı süreç daha sağlıklı olurdu.
***
Hızlıca alınmış ve toplumun konut arzının sıkışması ile adeta ev sahiplerine sıkıştığı bu dönemde “devlet burada” mesajını vermek adına doğru hamleydi. Mesaj net şekilde verildi de!
Şimdi sıra o tapuları doğru kişilere dağıtmakta ve akabinde eski projelerde görmediğimiz şekilde denetimi oluşturmakta.
İhtiyaç sahipleri için yapılan konutların ihtiyaç dışında kiralık olarak kullanılmasını engelleyip teşebbüs edenler için ilgili mevzuat hükümlerini kullanıp konutları gerçek ihtiyaç sahibine vermek gerekli.
Bence bu alanda da bu proje bir ilk olacak gibi...
