Bursa Ticaret ve Sanayi Odası’nın 2003’ten bu yana tuttuğu açılan–kapanan firma istatistikleri, kentin ekonomik hafızasını satır satır önümüze koyan bir metrik olarak varlığını sürdürmeye devam ediyor. Üstelik istediğimiz açıdan bakmak adına da bize güzel veriler sunuyor.
2003 yılında Bursa’da 1960 firma açılmış, 550 firma kapanmıştı.
Aradan geçen 22 yılda ölçek değişti, ekonomi büyüdü, sanayi çeşitlendi. 2024 yılına geldiğimizde açılan firma sayısı 5 bin 147’ye, kapanan firma sayısı ise 1904’e yükseldi.
Yani yıllık bazda açılan firma sayısı yaklaşık 2,6 kat artarken, kapanan firma sayısı 3,4 kata yakın arttı.
2025 yılı henüz tamamlanmamış olmasına rağmen, ilk 11 ayda açılan firma sayısı 4 bin 239’a ulaşmış durumda. Aynı dönemde kapanan firma sayısı ise 1.672. Basit bir oranla bakıldığında, yaklaşık her 2,5 yeni firmaya karşılık bir firma kapanıyor.
Bu oran, Bursa ekonomisinin canlı ama kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor.
Bunlar genel projeksiyonda karşımıza çıkan veriler.
Bursa ekonomisinin güncel fotoğrafını çekmek için ise son 2 yıldaki yani 2024 ve 2025 verilerini yan yana koymak gerekli. 2024 yılı, açılan firma sayısı açısından 5 bin 147 ile son yılların en yüksek seviyelerinden biri oldu.
2024 ile 2025 kıyasında ilk bakışta açılan firma sayısında yaklaşık yüzde 18’lik bir düşüş, kapanan firma sayısında ise yüzde 12 civarında bir gerileme dikkat çekiyor.
Yani 2025’te Bursa’da girişimcilik iştahı zayıflamış durumda, ancak aynı ölçüde bir çöküş yok. Firmalar daha az kuruluyor ama daha temkinli davranılıyor. Kapanan firma sayısının da gerilemesi, piyasanın “bekle-gör” moduna geçtiğini gösteriyor.
Ya da 2026’ya hazırlık yapmaya başlıyor da diyebiliriz.
Ama yine de artık sadece firma kurmak yetmiyor. Ölçek, kurumsallaşma, ihracat kabiliyeti ve finansal dayanıklılık belirleyici hâle geldi.
Yeni kurulan firmaların ilk üç yıl içinde kapanma riskinin yüksek olduğu bir ekonomik iklimde, desteklerin niceliğinden çok niteliği önem kazanıyor.
Destelerin özellikle KOBİ yerine daha mikro şirketlere yönlendirilmesi ya da KOBİ tanımının daraltılması gerekli.
Bizim her ay bu verilere baktığımız kadar artık kaç firmanın sürdürülebilir biçimde büyüyebildiğini masaya yatırmamız lazım. Tabii bir de kurulan şirketlerin hayali olup olmadığı da önemli.
Çünkü mesele rakamsa aynı adrese yan yana 5 şirket kurar yükseltiriz rakamı. Hele bir de 2026’da seçim var bol bol şirket açar oy hakkı da elde ederiz.
Toparlarsak, açılan ve kapanan firma sayıları, bir kentin ekonomik röntgenidir.
Bursa’nın röntgeni bize “Şehir hâlâ üretmek istiyor, hâlâ risk alıyor, hâlâ girişimci. Ancak ayakta kalmak artık eskisinden daha zor” diyor.
Yani ‘zemin kaygan’ temkinli olmak gerekiyor.
