Ekim 2022’de gerçekleştirilen son BTSO seçiminde mevcut Başkan İbrahim Burkay tek aday olarak girdiği seçimde güven tazelemişti. Seçimde ayrıca 70 Meslek Komitesi’nde 155 meclis üyesi, 380 Komite üyesi belirlenmiş yaklaşık 12 bin oy kullanılmıştı.
12 bin sayısı oda seçimleri için yüksek gelebilir ama BTSO’nun 60 bine yakın üyesi olduğunu hatırlatırsam sanırım her 5 üyeden sadece 1’inin sandığa gittiğini söyleyebiliriz.
***
2026 yine BTSO için seçim yılı. Henüz resmi seçim takvimi başlatılmadı ama yine Eylül sonu Ekim başı gibi bir seçim göreceğiz. Bir yanda mevcut Başkan İbrahim Burkay, diğer yanda Bursa Ticaret Borsası Başkanı Özer Matlı sahada çalışmalarını hızlandırdı.
Ortaya koyulan vizyon projeler piyasanın da talebine uygun geliştirildi. Eller 2022’den fazla sıkılmaya başlandı. Kısaca çok daha büyük ve her alanda çetin bir yarış olarak yorumlanacak bir seçim süreci yaşanıyor.
Çünkü BTSO’nun koltuğu da, makamı da, bütçesi de büyük.
Sahada özellikle ticaret erbabından kopuk olduğu ve sanayi rantı gibi konularla eleştirilen İbrahim Burkay, 3 ayda yaptığı çalışmalarla üzerinden bu eleştirilerin önemli bir kısmını attı. Ama öbür taraftaki Özer Matlı, küçük ölçekli işletmelerin gözünde tam bir halk adamı imajına büründü. Belki de tarımsal kökenli şirketlerinin ve ‘Borsa’nın mütevazılığının yansıması bu...
2026’da geçen seçimdeli 12 bin rakamının çok üzerinde bir katılımla sert bir seçim atmosferi geçireceğiz.
***
Hep eleştirdiğimiz konu Bursa’da Ticaret ve Sanayi Odası’nın hala tek çatı altında neden olduğu! BTSO ve rant kelimeleri bu kadar içli dışlı olmuşken neden ticaret grubu birlik olup odayı ticaret ve sanayi olmak üzere ülkedeki birçok büyükşehirde yer aldığı biçimde ayrılması için çalışmıyor?
Hepimiz biliyoruz ki sanayi sicil belgesine sahip BTSO üyesi sayısı toplam üye sayısının 10’da birinin yanına bile yaklaşamıyor!
Bu sanayi kuruluşlarının sıkıntıları farklı, ticaret yapanların sıkıntıları farklı. Tek çatı altında hem sanayiciyi hem de taciri tutmaktaki ısrarın tek nedeni etki gücü!
Çünkü art niyetli sanayici görünümlü rant odakları tacirin gücü olmadan sayısal anlamda çok küçüleceği için taleplerinin karşılık görme durumu da hasar alacak ve siyaseten de zayıflayacaklar. Belki de Bursa’da Ticaret Odası ve Ticaret Borsası’nın ardından 3. büyük kurum olacaklar. İşte bu yüzden sanayici Bursa’da yıllardır tacirin üzerinden gücünü gösteriyor.
Hemen işin yasasına bakalım; Bu konudaki ilgili kanuna göre bir ticaret ve sanayi odasının ayrılması otomatik gerçekleşmez. Bunun için bazı şartlar var:
- İlde faaliyet gösteren ticaret ve sanayi odasının üye yapısının, ayrı ticaret ve ayrı sanayi odası kurulmasını gerektirecek düzeyde olması.
- Ayrılmanın kamu yararı ve hizmetin daha etkin yürütülmesi açısından uygun görülmesi.
- İlgili kurumların görüşlerinin alınması ve Ticaret Bakanlığı'nın değerlendirmesi.
- Nihai olarak yeni odaların kurulmasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararı ile işlem tamamlanması.
Yani biraz kulis, biraz siyasi lobi ile çözülemeyecek iş değil.
Kontrolsüz biçimde büyüyen güç ne yazık ki tevazuyu kaybediyor ve her şeyi kendisine hak görüyor. İşte bunun acısını da yıllardır Bursa çekiyor.
Dolmayan sanayi alanları boş boş beklerken yenileri açılıyor, sanayi tesisi yapılıyor işçi 80 km mesafeden taşınıyor, trafik yükü, barınma ihtiyacı, kentin ekolojisi, altyapısı kimsenin umurunda olmuyor.
Sadece ucuz kredi için fabrikada üretime devam edenler ve bu kredilerle arazi toplayanlar kendilerine açık açık ‘rantçıyım’ demekten de utanmıyor.
Demem o ki güç yozlaştırıyor.
***
Seçim sürecinde son açıklanan projeler ile Burkay yine bir adım önde. Ama muhalefetin de nefesi ensesinde!
Hepimiz biliyoruz ki;
Mevcut iktidar kazanırsa yapılacaklar ortada. Mega projeler ile yeni sanayi alanları açılacak ama oralarda kimlerin yer bulabileceği yine tartışılacak. Yine üyelerinin yüzde 10’unu hedefe alan işler konuşulacak. Mikro işletmelerin sesi vızıltı gibi duyulacak...
Muhalefetin ise gidişatı değiştirmek için elinde bir anahtar daha var. Seçimi kazanıp sistemin gücünü tacirin de fayda sağlayacağı mikro alanlara kaydırabilecekleri gibi, kaybettiklerinde de BTSO’nun 2 farklı odaya bölünmesine öncülük edebilirler.
Tabii ikisi de rantı elinin tersi ile itmek demek!
Başlıktaki soru vardı ya “Bursa'da ticaret ve sanayiyi bir odada yarıştırsak kim kazanır?”
İşte bu seçim, bunun da cevabı olacak.
Sonuç mu?
Seçimi tacir kimi seçerse o kazanacak! Rantı yine sanayici alacak...
