Tüm dünya ile paralel olarak mobilize olma sürecimiz tam gaz devam ediyor.
Hatırlar mısınız bilmem ama bir zamanlar şehir meydanlarında, otobüs terminallerinde ve mahalle aralarında önünde kuyruklar oluşan ankesörlü telefonlar artık neredeyse yok.
Hatta tarihe karışmaya başladı desek yeridir. Bu cihazlar askeriye gibi belli başlı alanların dışında sadece nostalji olarak kaldı. Şu an bir gence bunu anlatmaya kalksak anlamayacaktır bile...
Bu dönüşümle birlikte ankesörlü telefonların yerini her an elimizin altında olan mobil cihazlar aldı. Bu dönüşüm, sadece teknolojik bir gelişim değil; aynı zamanda toplumun iletişim kurma biçiminin tamamen değiştiğinin de göstergesiydi.
***
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu verilerine göre son 5 yılda sabit ve ankesörlü telefonların toplam sayısı yüzde 30’dan fazla gerilerken, mobil abone sayısı rekor seviyelere ulaştı.
Bu gerilemeye mobil telefon pazarı ise tam tersi büyüyerek karşılık verdi.
2021 yılında 86,3 milyon olan mobil abone sayısı, 2025 itibarıyla 99,7 milyona yükseldi. Bu artış, Türkiye’de neredeyse her bireyin bir mobil hat sahibi olduğu anlamına geliyor.
Üstelik sadece konuşma değil; mesajlaşma, sosyal medya, bankacılık ve alışveriş gibi birçok faaliyet de artık mobil cihazlar üzerinden muhteşem bir hız sundu.
Böyle olunca pratik olan kazançlı çıktı.
***
Bir dönemin vazgeçilmez iletişim araçlarından olan ankesörlü telefonlar ise hızlı bir şekilde hayatımızdan çıkıyor.
2021’de 45 bin 695 olan ankesörlü telefon sayısı, 2025’te 31 bin 175’e geriledi.
Benzer bir gerileme sabit telefon aboneliklerinde de yaşandı. 2021 yılında 12,2 milyon olan sabit hat abone sayısı, 2025 sonunda 8,3 milyona düştü.
Çünkü evlerin ardından iş yerleri de artık mobil hatları tercih etmeye başladı. Çünkü herkes gibi iş yerleri de 7/24 ulaşılabilir olmak istiyordu. Her an birini ofiste tutamayacakları için onlar da mobile geçti.
5G ile çok daha hızlanacak bu trend bize birçok kolaylık getirdiği gibi bazı toplumsal kuralları da unutmamıza neden oldu.
Mesela sırf telefon numarasını biliyor olmanın o kişiyi gecenin 11’inde arayabileceğin anlamına gelmediği gibi.
Ayrıca bu mobilleşmenin getirdiği iş kolaylıkları ‘dolandırıcılar’ için de bir kolaylığa dönüştü.
Ama ne olursa olsun artık sabit yerini mobile bıraktı. İletişim için mobil ekosistem genişlemeye devam ediyor. Yapılan tüm yatırımlar da aslında bu yönde.
Ama yine de sabit internet konusunda ne yazık ki bazı güç odakları aşılamadığı için piyasaya rekabet getirecek yeni girişimleri görememek üzücü. Mesela Starlink gibi...
Yine de bir zamanlar jeton arayan insanların yerini artık şarjı bitmesin diye powerbank taşıyan bir toplum aldı.
İletişimdeki bu dönüşüm, teknolojinin hayatımızı nasıl yeniden şekillendirdiğinin en somut örneklerinden biri. Ama iletişimin yüz yüze olanı da unutuldu gibi...
