Negatif haberler her zaman hit alır. Belki de bu yüzden konkordato haberleri özellikle ekonominin negatif ayrıştığı dönemde çokça dillendirildi.
Ekonomi yönetimi cephesinde ise bu konuda hep aynı açıklama geldi.
Konkordato süreci ekonominin yüzde 1’in altında.
Büyük şirketler sürece dahil oldu mu evet oldu ama Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bu konuda net bir veri paylaştı.
Verileri paylaşırken Bir önceki büyük ekonomik şok olarak kabul edilen Nisan 2018-Aralık 2019 arasındaki süreç ile Ocak 2024-Haziran 2025 arasını kıyasladı.
Bu rakamları özetlemek gerekirse 2018-19 sürecinde konkordato sürecine giren şirketlerin ekonomideki payını şu şekilde sıralayabiliriz;
Ciro: %0,8
İhracat: %0,7
İstihdam: %0,9
Toplam nakdi kredi: %1,2
Bir de 2024-25 sürecine bakalım isterseniz;
Ciro: %0,6
İhracat: %0,6
İstihdam: %0,5
Toplam nakdi kredi: %0,9
Yani toparlarsak konkordatolar kapsamında 2018-19 dönemine göre gözle görülür biçimde daha düzgün bir senaryo var.
Bu konuyu burada bırakıp diğer bir parametreye bakalım şimdi.
İmalat sanayisinde sektör PMI’ları negatif seyrini sürdürüyor. İstanbul Sanayi Odası’nın Temmuz 2025 verilerine göre Gıda ürünlerinde yıl başında başlayan pozitif ayrışma da 2 aydır negatifteki tutumunu iyice artırdı. Tekstil ürünleri, giyim ve deri ürünleri, ağaç ve kağıt ürünleri, Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler, kara ve deniz taşıtları, elektrikli ve elektronik ürünler, makine ve metal ürünleri, ana metal sanayi ve metalik olmayan minerel ürünler negatif serüvenine devam ediyor.
Konkordatolar ekonomideki özellikle üretim cephesinin zorlularını tek başına anlatmaya yetmiyor belki ama sektörlerin imalat PMI’ları önemli bir zümreyi kapsıyor.
Tabii bir de işin ücretler tarafı var.
İşsizlik oranı kısmi hareketler yapıyor olarak algılansa da geniş tanımlı işsizlik 2025 Haziran’da yüzde 32,9 ile en yüksek seviyesine çıktı. Başka bir deyişle 3 kişiden 1’i çalışmıyor. Bununla birlikte Türk-İş’in verileri ile asgari ücreti kıyasladığımızda açlık sınırı ile aradaki fark 4 bin 300 lirayı aştı.
Kısaca, ekonomideki sorunları konkordatolar üzerinden anlatmak görece argümanları çürütebilir ama belli başlı alt kollar haricinde neredeyse tüm sektörlerde bir üretim yavaşlaması söz konusu. Şirketler yaşamaya çalışıyor ama ihtiyacı olan can suyunu da bulamıyor.
Politika faizi düşüyor ama banka kredilerinin maliyeti azalmıyor.
Kağıt üzerindeki iyileşme sahaya yansımıyor!
