Bursa dediğimiz zaman herkesin aklına gelen konu elbette tarım ve turizmden önce sanayi. Bu da beraberinde birçok tartışmayı getiriyor. Kimilerine göre ihracat sanıldığı kadar yüksek değil, kimisine göre Bursa büyürse Türkiye büyür.
Dün TÜİK dış ticaret verilerini açıkladı. Haberleri her yerde okumuşsunuzdur. Gelin biz şimdi sadece Bursa’nın rakamlarına bakalım.
Önce ihracat.
TÜİK’in açıkladığı 2018-2025 arasını kapsayan veri setinde Bursa’nın pik yaptığı yer 2023 yılı. O yıl 12,7 milyar dolarlık ihracat 2024’te 12,3 milyar dolar seviyesinde kaldı. Bu yıl ise 7 ayda 7,49 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Geçen sene bu rakam 7,18 milyar dolar bandındaydı. Yıl sonunda yine benzer rakamlara ulaşıp geçen yılın bir tık da üzerine çıkmak oldukça olası görünüyor.
Dış ticarette bu yılın en yüksek satış Mayıs ayında gerçekleşmişti. Bursa’nın 1 milyar doların üzerinde düzenli olarak tutunması da istikrar adına önemli bir parametre.
Çünkü Bursa, son yıllarda Türkiye'nin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 5 ya da 6'sını tek başına gerçekleştiriyor.
Şehrin özellikle otomotiv, tekstil ve makine sektörlerindeki ağırlığı, bu payın ana belirleyicisi konumunda. TÜİK verilerine göre Bursa, İstanbul ve Kocaeli'den sonra en büyük ihracatçı il konumunu koruyor. Başka kurumların rakamlarında ise biraz daha gerilere gidebiliyor.
Biraz da ithalata bakalım. Sonuç olarak Türkiye dış ticaret açığı olan bir ülke. Ama bu açık Bursa’dan kaynaklanmıyor.
2025 yılı ilk 7 ayındaki verilere göre Bursa’nın bu yılki toplam ithalatı 6,12 milyar dolar. Bu alanda şehrimiz sırasıyla İstanbul, Kocaeli, İzmir ve Ankara ardından 5. sırada.
2024 yılı tamamına baktığımızda ise Bursa’nın ithalatı, 9,85 milyar dolar. Geçen yılın ilk 7 ayının toplamı ise 5,70 milyar dolarlık bir ithalat söz konusu olmuş. Yani ithalat cephesinde gözle görülür bir artış var.
İthalatta pandemi sonrası yaşanan artışın üretimdeki ara mallarla da direkt etkisi var. Ama yine de bu şehirde yaklaşık olarak 1,37 milyar dolarlık bir dış ticaret fazlası var.
Üretim parametreleri açısından bu çok daha değerli.
Avrupa’nın hala başı çektiği bu süreçte kalite olgusunun iliklerine işlediği Bursa’da sanayi oldukça güçlü bir görünüm çiziyor.
Bu etkide KOBİ’lerin gücü çok fazla. Ama yine de alternatif alan eksiğimiz yüksek. Ülkece çok fazla konuştuğumuz katma değerli üretim modeli kadar hammadde üretimi süreçlerini de konuşmalıyız. Bursa aldığı ürüne katma değer ekleyip satma yetkinliğine sahip ama her şehir ne yazık ki böyle değil. Aslında bu yüzden ‘Bursa Büyürse Türkiye Büyür’ söylemleri kısmen haklı.
Ezcümle, Türkiye’nin ilk 7 ayda 156,31 milyar dolarlık ihracatına karşın 212,22 milyar dolarlık ithalatını göz önüne aldığımızda Bursa’nın kıymeti çok daha net anlaşılıyor...
